header

Aanpak en werkwijze

De Educatieve Agenda Limburg steunt op een continu proces van samen leren en werken aan behoud en uitbouw van het goede onderwijs in de provincie en de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt. Relevante informatie, juiste interpretatie van die informatie en dialoog over de benodigde aanpassingen in het onderwijs zijn hiervoor essentieel. Op basis van alle beschikbare kennis, uit zowel praktijk als wetenschap, bepalen de partners gezamenlijk hoe de bestaande situatie verder te verbeteren is en waar mogelijke knelpunten zitten. Door voorgestelde veranderingen eerst op kleine schaal in te voeren, zijn de effecten vast te stellen. Op grond daarvan kan besloten worden tot invoering op grotere schaal, verdere fine tuning als dat nodig is of het van tafel halen van de verandering. Zo is het onderwijs stapsgewijs en systematisch te verbeteren.

Sturen op (regionale) speerpunten in de doorgaande ontwikkellijn

Er is gekozen voor een thematische focus op een viertal speerpunten binnen de doorgaande ontwikkellijn. Binnen deze speerpunten worden projecten ontwikkeld met leraren die in de aanpak een samenwerking vereisen tussen onderwijssectoren onderling, tussen onderwijspraktijk en onderwijsonderzoek en soms ook met het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, gemeenten of Provincie. Naast de ontwikkeling van concrete projecten in de onderwijspraktijk binnen deze speerpunten, blijven monitoring en onderzoek van groot belang. Het is juist de wisselwerking tussen concrete projecten in het onderwijsveld, monitoring van het onderwijs en aanvullend onderzoek die de EAL bijzonder en succesvol maakt.

Een goede start

Er kunnen al vroeg breekpunten in de doorgaande ontwikkellijn ontstaan, met name bij de aansluiting tussen de 4 peutervoorziening en de basisschool, bij de overgang van de kleutergroepen naar het ‘echte leren’ in groep 3, en bij de overgang van de basisschool naar de middelbare school waar de keuze voor een onderwijsniveau plaatsvindt. Achterstanden die ontstaan in deze eerste fases van de onderwijsloopbaan zijn lastig, en tegen hoge kosten, weg te werken in de latere onderwijsloopbaan. Onderzoek moet leren wat de knelpunten veroorzaakt zodat concrete projecten opgestart kunnen worden om de vroege overgangen te versoepelen.

Een goede keuze

Een goede aansluiting van het voortgezet onderwijs naar vervolgonderwijs is een tweede speerpunt. Daarbij gaat het om (1) de overgang van het vmbo naar het mbo en terugdringing van (vroegtijdige) uitval op het mbo, (2) de overgang van het vo naar het hbo en universiteit, maar ook om (3) de doorstroom van mbo naar hbo en (4) de doorstroom van hbo naar universiteit. De aanpak van uitval en de ondersteuning van carrière-switchers en zij-instromers, vragen om lerend leven door verticale (in de vo-mbo-ho onderwijsketen) en diagonale (met het bedrijfsleven) ketenaanpak.

Op weg naar werk

Een derde speerpunt is de toeleiding naar de arbeidsmarkt, aansluitend bij de Limburgse Human Capital Agenda’s. Terwijl de werkloosheid daalt, en het aantal vacatures stijgt, is er in Limburg de laatste jaren in toenemende mate sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod van arbeid. Ook dreigt bij ongewijzigd beleid een tekort aan leraren. Deze mismatch verschilt tussen de regio’s. Afstemming van onderwijsaanbod en -inhoud op de behoeften van de (regionale) arbeidsmarkt is een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren.

Altijd een goede leraar voor de klas

Naast het opleiden van voldoende kwalitatief goede leraren is ook professionalisering van zittende leraren een belangrijk aandachtspunt. De vraag naar brede(re) inzetbaarheid van leraren neemt toe en onderwijsvernieuwingen vragen andere vaardigheden van leraren. Van leraren wordt een meer reflecterende houding gevraagd naar de eigen praktijk. Aan welke training en begeleiding hebben leraren behoefte? Hoe kunnen beschikbare data beter worden benut door leraren om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van leerlingen? En hoe kan ICT hierbij ondersteunen?

Versnellingstafels

Om de projecten binnen deze speerpunten te ontwikkelen en concretiseren zijn er 4 versnellingstafels georganiseerd met docenten, onderzoekers, schoolleiders, beleidsmakers en externe (bedrijven en maatschappelijke instellingen). Deze projecten moeten in de aanpak een samenwerking vereisen tussen onderwijssectoren onderling, tussen onderwijspraktijk en onderwijsonderzoek en soms ook met het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, gemeenten of Provincie.

Ondersteund door systematische analyse

Naast het opzetten en uitvoeren van projecten binnen de thematische speerpunten, vormt de OnderwijsMonitor Limburg (OML) een cruciaal onderdeel van de EAL. In de afgelopen jaren is veel aandacht besteed aan de opbouw ervan. Het verzamelen van adequate data over de schoolloopbaan van Limburgse leerlingen is een belangrijke basisvoorziening om te kunnen werken aan versterking van het onderwijs. Voor scholen biedt de OML feedback als input voor het gesprek in de school en binnen het bestuur over de onderwijskwaliteit en over hoe het onderwijs verder versterkt kan worden.

Door het continue karakter van de OnderwijsMonitor Limburg kan gevolgd worden of beleidswijzigingen en concrete acties ook daadwerkelijk het beoogde effect hebben. Op regioniveau is de monitor op vergelijkbare wijze de basis voor een discussie over de uitdagingen waar het onderwijs voor staat en welke effecten beleid heeft gehad, zoals bij vraagstukken rondom gelijke kansen en vroegtijdig schoolverlaten of passend onderwijs. Daarnaast worden de gegevens benut voor onderzoek dat ondersteuning biedt aan de ontwikkeling van het onderwijs in brede zin, zoals onderzoek naar de effectiviteit van toetsen.

De afgelopen jaren is gewerkt aan de verduurzaming van het het gebruik van de OML door te bevorderen dat het een vanzelfsprekend onderdeel van de kwaliteitsverbetering binnen besturen wordt. Zo nemen scholen de terugkoppeling van de OML als basis voor het vullen van de schoolzelfevaluatie en gebruiken besturen de terugkoppeling in hun kwaliteitscyclus.

Algemene documenten en voortgang

De “Business case” vormt het basisdocument voor de plannen van de Educatieve Agenda Limburg. Deze is opgesteld in 2013/2014 om te komen tot een projectplan voor financiering in de Kennis-As structuur. Hierin staan de globale doelstellingen van de Educatieve Agenda Limburg beschreven. De daadwerkelijke activiteiten die zijn ondernomen in de jaren na het schrijven van deze business case, met name die in enkele doorbraakprojecten, kunnen afwijken van de plannen. De partners binnen de Educatieve Agenda Limburg vinden het belangrijk om af te wijken daar waar nodig en de projecten te laten aansluiten bij de meest recente en relevante ontwikkelingen in het Limburgse onderwijs.

Business case klik hier

Voortgangsrapportage 2014 klik hier

Voortgangsrapportage 2015 klik hier

Voortgangsrapportage 2016 klik hier